Overslaan en naar de inhoud gaan
Handleiding Uitvoeringsprocedures HUP

Gezag over een minderjarige

Onder gezag over de minderjarige worden alle vormen van gezag bedoeld die in het gezagsregister worden aangetekend. Hieronder wordt dus verstaan ouderlijk gezag of voogdij (artikel 245, tweede lid, Boek 1 BW). De gezagsverhouding wordt opgenomen als de gemeente een uittreksel van het centraal gezagsregister heeft ontvangen. 

Gezag na erkenning

Erkenning op of na de geboorte
Op 1 januari 2023 wijzigen de regels over gezag na erkenning. Wanneer een kind ná deze datum wordt erkend, verkrijgen zowel de moeder uit wie het kind geboren is als de erkenner automatisch van rechtswege het gezag over hun kind (onder de daarvoor geldende voorwaarden). Dit (van rechtswege) gezag na erkenning wordt niet geregistreerd in categorie 11. Alleen als van het centraal gezagsregister een kennisgeving wordt ontvangen dat slechts één van de ouders gezag heeft na erkenning wordt dit geregistreerd in categorie 11.

Erkenning als ongeboren vrucht
Bij een geboorte ná 1 januari 2023 waaraan voorafgaand een erkenning ongeboren vrucht heeft plaatsgevonden is de datum erkenning als ongeboren vrucht van belang bij het bepalen wie van rechtswege het gezag heeft. Is de erkenning ongeboren vrucht ook ná 1 januari 2023 gedaan dan geldt bovenstaande beschrijving bij erkenning op of na geboorte. 

Voogdij

Definitieve voogdij wordt altijd geregistreerd. Een tijdelijke voogdijvoorziening wordt niet altijd geregistreerd. Er zijn twee soorten tijdelijke voogdij. De ene soort is een tijdelijke voogdij in afwachting van een definitieve voogdij. Deze soort tijdelijke voogdij wordt wel in de BRP geregistreerd. De andere soort is een voogdij vanwege het feit, dat de gewone voogd(es) de voogdij tijdelijk niet kan uitoefenen. Bij twijfel hierover, neem contact op met het gezagsregister. In de BRP wordt deze 'dubbele' voogdij niet geregistreerd.

Een onder toezicht stelling (OTS) wordt helemaal niet geregistreerd in de BRP.

Registratie gezag na adoptie

Adoptiefouders zijn van rechtswege belast met het gezag. Wat de registratie in categorie 11 Gezagsverhouding betreft, geldt dat het geregistreerde gezag – meestal: een of meer derde(n) – eindigt van rechtswege. Dit mag echter niet zonder een mededeling van het centraal gezagsregister, waarin de adoptie is vermeld, worden geregistreerd in de BRP.

Opnemen gezag over een minderjarige

Bij deze mutatie neem je een nieuwe actuele categorie op.

Akte of document

Het is niet verplicht om groep 82 Document in te vullen. Als je deze groep opneemt, dan moeten alle elementen van de groep voorkomen.

Ingangsdatum geldigheid

Het uittreksel van het centraal gezagsregister moet volgens artikel 2.28, vierde lid, van de Wet BRP de datum bevatten waarop de wijziging van het gezag ingaat. De ingangsdatum geldigheid is de datum dat de rechterlijke beschikking (datum beslissing) in kracht van gewijsde is gegaan. Blijkt dit niet uit het uittreksel van het centraal gezagsregister, moet de datum worden opgevraagd bij het centraal gezagsregister.

Op deze ingangsdatum geldigheid bestaan uitzonderingen; 

  • Een uitzondering is het geval dat de rechter bij de uitspraak over de echtscheiding (of ontbinding van het geregistreerd partnerschap) gelijktijdig voorziet in het gezag over het minderjarige kind. Dan is de ingangsdatum geldigheid de datum waarop de echtscheiding (of ontbinding van het geregistreerd partnerschap) wordt ingeschreven in het register van de burgerlijke stand, ook als de uitspraak uitvoerbaar is bij voorraad. 
  • Een andere uitzondering is als door de rechter het gezag wordt opgedragen aan beide ouders of aan een ouder alleen. Volgens artikel 253p, eerste lid, BW 1 gaat dit in zodra de betreffende beschikking in kracht van gewijsde is gegaan, of, indien zij uitvoerbaar bij voorraad is verklaard, direct nadat de beschikking is verstrekt of verzonden.
Opnemen gezag over minderjarige
V6.1.1    
  Categorie 11 Gezagsverhouding  
32.10 Indicatie gezag minderjarige 12 Ouder1 en ouder2 hebben het gezag
33.10 Indicatie curateleregister  
82.10 Gemeente document Eigen gemeente
82.20 Datum document Systeemdatum
82.30 Beschrijving document uittreksel gezagsregister
85.10 Ingangsdatum geldigheid datum beslissing
86.10 Datum van opneming Systeemdatum

Wijzigen gezag over een minderjarige

Wanneer jouw gemeente een uittreksel uit het gezagsregister ontvangt en er komt al een categorie 11 met gezag voor op de PL met andere gegevens, dan moet deze worden aangepast. Dit betreft een actualisering waarbij historie ontstaat. Wanneer jouw gemeente een uittreksel uit het gezagsregister ontvangt en er komt al een categorie 11 met gezag voor op de PL met andere gegevens over het gezag, dan moet deze worden aangepast. Ook als de indicatie gezag niet wijzigt moet het uittreksel toch worden verwerkt. De datum van de beslissing en dus de ingangsdatum geldigheid van de categorie wijzigen hiermee. Dit betreft een actualisering waarbij historie ontstaat.

Blijken gegevens onjuist op te zijn genomen dan moet er een correctie plaatsvinden. Zie hiervoor Correcties categorie 11

Wijzigen gezag over minderjarige, indicatie gezag wijzigt
V6.1.2a    
  Categorie 11 Gezagsverhouding  
32.10 Indicatie gezag minderjarige 2 Ouder2 heeft het gezag
33.10 Indicatie curateleregister  
82.10 Gemeente document Eigen gemeente
82.20 Datum document Systeemdatum
82.30 Beschrijving document uittreksel gezagsregister
85.10 Ingangsdatum geldigheid datum beslissing
86.10 Datum van opneming Systeemdatum
  Categorie 61 Gezagsverhouding  
32.10 Indicatie gezag minderjarige  12 Ouder1 en ouder2 hebben het gezag
33.10 Indicatie curateleregister   
82.10 Gemeente document 0383 Castricum
82.20 Datum document 04-08-2019
82.30 Beschrijving document uittreksel gezagsregister
84.10 Indicatie onjuist   
85.10 Ingangsdatum geldigheid 03-08-2019
86.10 Datum van opneming 10-08-2019
Wijzigen gezag over minderjarige, indicatie gezag wijzigt niet (nieuwe derde krijgt gezag)
V6.1.2b    
  Categorie 11 Gezagsverhouding  
32.10 Indicatie gezag minderjarige D Een of meer derden hebben het gezag
33.10 Indicatie curateleregister  
82.10 Gemeente document Eigen gemeente
82.20 Datum document Systeemdatum
82.30 Beschrijving document uittreksel gezagsregister
85.10 Ingangsdatum geldigheid datum nieuwe beslissing
86.10 Datum van opneming Systeemdatum
  Categorie 61 Gezagsverhouding  
32.10 Indicatie gezag minderjarige  D Een of meer derden hebben het gezag
33.10 Indicatie curateleregister   
82.10 Gemeente document 0037 Stadskanaal
82.20 Datum document 15-03-2021
82.30 Beschrijving document uittreksel gezagsregister
84.10 Indicatie onjuist   
85.10 Ingangsdatum geldigheid 27-01-2021
86.10 Datum van opneming 15-03-2021

Einde gezag over een minderjarige

Door het bereiken van de meerderjarige leeftijd eindigt het gezag van rechtswege. Hiervan ontvangt de gemeente geen mededeling van het centraal gezagsregister. Volgens de Wet BRP geldt deze verplichting namelijk uitsluitend bij iedere wijziging in het gezag dat over een minderjarige wordt uitgeoefend. Toch is het bij meerderjarig worden volkomen zeker dat de gezagsverhouding wordt beëindigd. In dit geval mag de persoonslijst worden geactualiseerd zonder dat er een brondocument aan ten grondslag ligt.

In alle andere gevallen waar sprake is van einde van het gezag (bijvoorbeeld een meerderjarigverklaring), moet de mededeling van het centraal gezagsregister worden afgewacht voordat de persoonslijst wordt geactualiseerd.

Document 

Het is niet verplicht om groep 82 Document in te vullen. Het wordt aanbevolen deze groep in te vullen als de gegevens ontleend zijn aan of afgeleid zijn uit een document. Beëindig je de gezagsverhouding als gevolg van het bereiken van de meerderjarige leeftijd, dan is de aanbeveling om de groep niet op te nemen. Als je deze groep opneemt, dan moeten alle elementen van de groep voorkomen. Dit is bijvoorbeeld verplicht wanneer het gezag wordt beëindigt vanwege een meerderjarigverklaring, hierbij neem je als omschrijving brondocument "meerderjarigverklaring" op.

Ingangsdatum geldigheid

In geval van beëindiging van gezag door het bereiken van de meerderjarige leeftijd, is dit de datum van ingang geldigheid voor het beëindigen van het gezag. Bij geboorte op 29 februari (in een schrikkeljaar), neem je 1 maart op als ingangsdatum geldigheid. Beëindig je het gezag vanwege een meerderjarigverklaring, dan vul je hier de datum van de uitspraak in.

Einde gezag over een minderjarige
V6.1.3a    
  Categorie 11 Gezagsverhouding  
32.10 Indicatie gezag minderjarige  
33.10 Indicatie curateleregister  
82.10 Gemeente document Eigen gemeente
82.20 Datum document Systeemdatum
82.30 Beschrijving document uittreksel gezagsregister
85.10 Ingangsdatum geldigheid datum beslissing
86.10 Datum van opneming Systeemdatum
  Categorie 61 Gezagsverhouding  
32.10 Indicatie gezag minderjarige  12 Ouder1 en ouder2 hebben het gezag
33.10 Indicatie curateleregister   
82.10 Gemeente document 0744 Baarle-Nassau
82.20 Datum document 24-07-2008
82.30 Beschrijving document uittreksel gezagsregister
84.10 Indicatie onjuist   
85.10 Ingangsdatum geldigheid 20-07-2008
86.10 Datum van opneming 24-07-2008
Einde gezag over een minderjarige door bereiken meerderjarigheid
V6.1.3b    
  Categorie 11 Gezagsverhouding  
32.10 Indicatie gezag minderjarige  
33.10 Indicatie curateleregister  
82.10 Gemeente document  
82.20 Datum document  
82.30 Beschrijving document  
85.10 Ingangsdatum geldigheid datum meerderjarigheid
86.10 Datum van opneming Systeemdatum
  Categorie 61 Gezagsverhouding  
32.10 Indicatie gezag minderjarige  1D Ouder1 en een derde hebben het gezag
33.10 Indicatie curateleregister   
82.10 Gemeente document 0534 Hillegom
82.20 Datum document 07-06-2006
82.30 Beschrijving document uittreksel gezagsregister
84.10 Indicatie onjuist   
85.10 Ingangsdatum geldigheid 07-06-2006
86.10 Datum van opneming 09-06-2006
Einde gezag over een minderjarige gevolgd door curatele na bereiken meerderjarigheid
V6.1.3c    
  Categorie 11 Gezagsverhouding  
32.10 Indicatie gezag minderjarige  
33.10 Indicatie curateleregister 1
82.10 Gemeente document Eigen gemeente
82.20 Datum document Systeemdatum
82.30 Beschrijving document uittreksel curatele- en bewindregister
85.10 Ingangsdatum geldigheid datum meerderjarigheid
86.10 Datum van opneming Systeemdatum
  Categorie 61 Gezagsverhouding  
32.10 Indicatie gezag minderjarige  12 Ouder1 en ouder2 hebben het gezag
33.10 Indicatie curateleregister   
82.10 Gemeente document 0498 Drechterland
82.20 Datum document 05-08-2006
82.30 Beschrijving document uittreksel gezagsregister
84.10 Indicatie onjuist   
85.10 Ingangsdatum geldigheid 31-07-2006
86.10 Datum van opneming 05-08-2006
Scroll naar boven