Overslaan en naar de inhoud gaan

Eigen wet- en regelgeving voor de Nederlandse identiteitskaart

Per 1 oktober 2026 heeft de Nederlandse identiteitskaart (NIK) een eigen wet: de Wet op de Nederlandse identiteitskaart. Onder die wet komt ook eigen onderliggende regelgeving: het Besluit Nederlandse identiteitskaart en de Regeling Nederlandse identiteitskaart. De regels over de NIK worden één op één overgezet naar de nieuwe wet- en regelgeving. Inhoudelijk verandert er dus helemaal niets aan het aanvraag- en uitgifteproces. De regels over het paspoort en alle andere reisdocumenten blijven in de Paspoortwet, het Paspoortbesluit, Besluit paspoortgelden en de vier Paspoortuitvoeringsregelingen staan.

Aanleiding

De regels over de NIK staan op dit moment in de Paspoortwet en de daaronder liggende regelgeving, samen met de regels over paspoorten en andere reisdocumenten. De Paspoortwet is een rijkswet die in het hele Koninkrijk der Nederlanden geldt. Voor het paspoort is dit nodig, omdat alle burgers van het Koninkrijk het Nederlandse paspoort aanvragen. Maar de NIK is alleen de identiteitskaart van Europees Nederland. De andere landen van het Koninkrijk hebben hun eigen identiteitskaart. De regels over de NIK horen dus niet in een Rijkswet te staan. Daarom komt er een ‘ontvlechting’ van de NIK uit de Paspoortwet.

Regelgeving leges

Per 1 oktober staan de regels over de leges voor de NIK dus in het Besluit NIK. De regels over de leges van alle andere reisdocumenten blijven voorlopig in het Besluit paspoortgelden staan. Per 1 januari 2027 worden de leges zoals ieder jaar aangepast. Per 1 april 2027 wordt het Besluit paspoortgelden ingetrokken. De leges voor de NIK komen dan in de Regeling NIK te staan, de leges over alle andere reisdocumenten in het Paspoortbesluit.

Wat verandert er per 1 oktober?

Na de invoering van de nieuwe wet- en regelgeving zijn er drie punten waar je rekening mee moet houden:

  • Aanpassen eigen verwijzingen naar de Paspoortwet in eigen communicatie en documenten

    Verwijs je in je eigen communicatie en documenten naar de Paspoortwet, bijvoorbeeld in interne handleidingen, instructies, brieven aan inwoners, modelformulieren, procedures of op jouw website? Dan moet je deze verwijzingen zelf aanpassen. Voor de NIK moet voortaan verwezen worden naar de Wet op de NIK en de onderliggende regelgeving. Deze wijzigingen kunnen aangepast worden bij de eerstvolgende periodieke aanpassing van het betreffende document. 

  • Aanpassen verwijzingen naar de Paspoortwet en het Besluit paspoortgelden in lokale verordeningen

    Verwijs je in lokale verordeningen naar de Paspoortwet en het Besluit paspoortgelden als grondslag voor het vaststellen van de tarieven voor reisdocumenten? Dan hoef je voorlopig niets te doen. BZK heeft in de wetgeving geregeld dat als je de tarieven voor een NIK op 1 oktober zijn vastgesteld op grond van de Paspoortwet en het Besluit paspoortgelden, dit ook na 1 oktober 2026 blijft gelden op grond van de nieuwe Wet op de NIK en het Besluit NIK. Bij de eerstvolgende wijziging van de legesverordeningen moet je de verwijzingen wel aanpassen. Voor het vaststellen van de tarieven voor een NIK moet dan naar de Wet op de NIK en het Besluit NIK worden verwezen. In de handreiking staat meer informatie over het aanpassen van legesverordeningen.

  • Verplaatsing van enkele bepalingen van regeling naar besluit: 

    Een aantal bepalingen die nu in de Paspoortuitvoeringsregelingen staan, horen eigenlijk op het hogere niveau van een besluit. Het gaat onder andere om bepalingen die raken aan de privacy. Die bepalingen worden tegelijk met deze ontvlechting naar het hogere niveau van een besluit verplaatst. De betreffende bepalingen over de NIK worden vanuit de Paspoortuitvoeringsregelingen naar het nieuwe Besluit NIK overgezet. De betreffende bepalingen over andere reisdocumenten worden vanuit de Paspoortuitvoeringsregelingen naar het Paspoortbesluit overgezet. Ook hier verandert er inhoudelijk niets aan de bepalingen.

Inhoudelijk verandert er niets aan het aanvraag- en uitgifteproces. De gevolgen van deze wijziging voor uitgevende instanties zijn dus beperkt. Burgers zullen dus niets van deze wijziging merken.  

Omzettingstabel

Voor zowel de Wet op de NIK, het Besluit NIK en de Regeling NIK is een omzettingstabel gemaakt, waarin een overzicht staat van hoe bepalingen zijn overgezet. Je vindt ze hieronder, de omzettingstabel bij de Wet op de NIK staat ook in de handreiking.

Omzettingstabel Wet op de Nederlandse identiteitskaart (NIK)
Artikel Wet NIKArtikel PaspoortwetArtikel Wet NIKArtikel Paspoortwet
112133
222234
33*2336
43a2438
54d2540
5a4a2641
652742
75a2844 en 46a
862946b
973047
1083148
1116a3249
12173350
1323b3450a
14253550b
15263651
16273754
17283856
18293957
19314058
2030 en 324159

*Voor artikel 3, derde lid, van het wetsvoorstel: artikel 1.5 van het Paspoortbesluit.

Omzettingstabel Besluit NIK

OVEREENKOMSTIGE ARTIKELEN IN HET PASPOORTBESLUIT, BESLUIT PASPOORTGELDEN EN PUN/PUB

Besluit Nederlandse identiteitskaartPaspoortbesluitBesluit paspoortgeldenPUN en PUB
11.11 
21.6  
31.7  
42.16  
52.17  
63.2  
7  28a PUN en 42a PUB
8  29 PUN en 43 PUB
94.2  
104.6  
114.7  
12  65 PUN en 76 PUB
137.1  
148.1  
158.2  
16 2 
17 2a 
18 3 
19 6 
20 7 
21 8 
22 9 
23 10 
24 12 
25 13 
2610.1  
Omzettingstabel Regeling NIK

OVEREENKOMSTIGE ARTIKELEN IN DE PASPOORTUITVOERINGSREGELINGEN

 

Regeling Nederlandse identiteitskaartPUN PUBPUKMAR
111 
233 
33aa3aa 
43ab3ab 
53ac3ac 
65  
77  
88  
92135 
102236 
1122a  
122337 
132539 
142640 
152741 
1628  
1728a42a 
182943 
193145 
203246 
2137  
223851 
233952, eerste en zesde lid 
244053 en 52, tweede t/m  vierde lid 
254155 
264256 
2742a56a 
2843  
2943a  
3043b  
31 57 
3244  
33   
344560 
3546  
3646a  
3746b  
38 61 
394759 
404862 
4149  
4251  
4352  
4454  
45 67 
4655  
47 68 
4856  
4956a68a 
505870 
5159  
526072 
536173 
5461a  
5564  
56 75 
576576 
58677832
5968  
607180 
61 81 
627282 
637385 
6474  
6575  
667886 
677987 
688088 
6980a88a 
7080b88b 
7181  
7282  
7382a  
74 89 
75 90 
7683  
77 91 
788492 
7985  
80 93 
818694 
8287101 
8389103 
8490104 
8590a104a 
8691105 
8792106 
8893107 
8994108 
909510956
9196  
929711057
939811158
9499  
95100  

Meer informatie

Heb je vragen over de ontvlechting van de Nederlandse identiteitskaart uit de Paspoortwet? Neem dan contact op met onze frontoffice, via info@rvig.nl.

Veelgestelde vragen over de ontvlechting

De regels over de NIK staan nu in de Paspoortwet. Dit is een rijkswet, die in het hele Koninkrijk der Nederlanden geldt. De NIK is alleen de identiteitskaart van het Europese deel van Nederland. De landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten hebben een eigen identiteitskaart. Daarom krijgt de NIK een eigen wet die alleen in Nederland geldt.

De processen veranderen niet. De voorwaarden voor aanvraag van een NIK en het aanvraag- en uitgifteproces blijven hetzelfde. De aanpassingen in de systemen en standaardformulieren voeren RvIG en de leveranciers uit. Hier hoeven de uitgevende instanties niets voor te doen. 

Verwijs je naar de Paspoortwet, bijvoorbeeld in eigen lokale regelgeving of besluiten, communicatie, handboeken, brieven of standaardformulieren? Dan moet je voortaan voor de NIK ook naar de Wet op de NIK verwijzen. Deze aanpassingen kun je bij de eerstvolgende wijziging van het betreffende document doorvoeren. 

Verwijs je in een lokale verordening naar de Paspoortwet en/of het Besluit paspoortgelden als grondslag om de legesbedragen vast te stellen? Je hoeft dan voorlopig niets te doen. Bij de eerstvolgende keer dat je een legesverordening vaststelt ná 1 oktober 2026 moet je wel voor de leges voor aanvraag van een NIK verwijzen naar de Wet op de NIK en het Besluit NIK. Verwijs je naar de bedragen in het Besluit paspoortgelden? Dan moet je die verwijzingen wel per 1 oktober aanpassen. De bedragen voor de NIK staan vanaf 1 oktober namelijk niet meer in het Besluit paspoortgelden, maar in het Besluit NIK. De bedragen zelf wijzigen overigens niet per 1 oktober, maar pas per 1 januari voor de jaarlijkse indexering. 

Voor zowel de Wet op de NIK, het Besluit NIK en de Regeling NIK is een omzettingstabel gemaakt, waarin een overzicht staat van hoe bepalingen zijn overgezet. Deze kun je dus gebruiken bij het aanpassen van verwijzingen naar artikelen. De omzettingstabel bij de Wet op de NIK is als bijlage bij deze handreiking gevoegd. De omzettingstabellen bij het Besluit NIK en de Regeling NIK vind je op onze website.

Alle nieuwe regelgeving treedt in werking op 1 oktober 2026. Vanaf dan staan de regels over de NIK in de nieuwe Wet op de NIK en de daaronder liggende regelgeving. 

Als je zelf de tarieven hebt vastgesteld en als grondslag hiervoor verwijst naar de Paspoortwet, hoef je niets te doen. BZK zorgt er in de wetgeving voor dat als een lokale verordening voor het vaststellen van leges nu gebaseerd is op de Paspoortwet, deze ook geldig blijft op grond van de nieuwe Wet op de NIK. Bij de eerstvolgende keer dat je een legesverordening vaststelt moet je wel voor de leges voor aanvraag van een NIK verwijzen naar de Wet op de NIK en het Besluit NIK.

Als je in de verordening geen bedragen noemt, maar verwijst naar de bedragen zoals vastgesteld in het Besluit paspoortgelden, moet je die verwijzingen wel voor 1 oktober aanpassen. De bedragen voor de NIK staan vanaf 1 oktober namelijk niet meer in het Besluit paspoortgelden, maar in het Besluit NIK. De bedragen zelf wijzigen overigens niet per 1 oktober, maar pas per 1 januari voor de jaarlijkse indexering.

Per 1 oktober staan de regels over de leges voor de NIK dus in het Besluit NIK. De regels over de leges van alle andere reisdocumenten blijven voorlopig in het Besluit paspoortgelden staan. Per 1 januari 2027 worden de leges zoals ieder jaar aangepast. Per 1 april 2027 wordt het Besluit paspoortgelden ook ingetrokken. De leges voor de NIK komen dan in de Regeling NIK te staan, de leges over alle andere reisdocumenten in het Paspoortbesluit.

Een aantal bepalingen die nu in de Paspoortuitvoeringsregelingen staan, horen eigenlijk op het hogere niveau van een besluit in plaats van in een ministeriële regeling. Het gaat om bepalingen die raken aan de privacy. Die bepalingen worden tegelijk met deze ontvlechting naar het hogere niveau van een besluit geplaatst. De betreffende bepalingen over de NIK worden vanuit de Paspoortuitvoeringsregelingen naar het nieuwe Besluit NIK overgezet. De betreffende bepalingen over andere reisdocumenten worden vanuit de Paspoortuitvoeringsregelingen naar het Paspoortbesluit overgezet. Ook hier verandert er inhoudelijk niets aan de bepalingen, alleen aan het niveau waar de regels staan. Het zijn dus geen nieuwe regels of procedures en het heeft voor burgers of uitgevende instanties geen gevolgen.

Scroll naar boven